Of er op korte termijn noorderlicht verwacht kan worden, hangt af van de samenstelling van de zonnewind die de voorbije minuten en uren op Aarde inbeukte.
Daarin onderscheiden we 4 voorname factoren: De snelheid, de deeltjesdichtheid, de kracht van het magneetveld dat de deeltjes met zich meedragen én last but not least: De Bz waarde, welke bepaalt of de deeltjes worden aangetrokken of afgestoten door het magneetveld rond de Aarde.
Boven vernoemde parameters worden gemeten door satellieten op het Lagrangepunt L1. Op dit moment is dat vooral SOLAR-1, de nieuwe NOAA-satelliet die sinds begin 2026 de belangrijkste bron is. De oudere ACE-satelliet dient nog af en toe als back-up, en binnenkort sluit ook de NASA-satelliet IMAP hierbij aan. Wij presenteren deze gemeten data in onze eigen grafiekjes:
De satellieten met meetapparatuur bevinden zich ter hoogte van het zogenaamde Lagrangepunt L1, op ongeveer 1,5 miljoen km van de aarde.
Objecten die zich in dit punt bevinden blijven stabiel op deze plek zweven, met dus een constant zicht op de Zon zonder dat de Aarde tussen de satelliet en de Zon passeert. Op deze manier kan de zonnewind dus continu worden gemeten, terwijl een constante communicatie met de Aarde mogelijk is.
Met behulp van deze satelliet kunnen we dus zien hoe de zonnewind eruit ziet die ons zal bereiken nadat de resterende 1,5 miljoen kilometer naar de aarde zijn overbrugd. Afhankelijk van de snelheid van de zonnewind zal dat in de meeste gevallen tussen de 30 tot 80 minuten na passage bij het L1-punt gebeuren.
Tabel met de tijd die de zonnewind nodig heeft om de aarde te bereiken na passage bij het L1-punt:
| Zonnewind (km/sec) | Tijd L1 – aarde (min) |
| 300 | 83 |
| 350 | 71 |
| 400 | 62 |
| 450 | 55 |
| 500 | 50 |
| 550 | 45 |
| 600 | 41 |
| 650 | 38 |
| 700 | 35 |
| 750 | 33 |
| 800 | 31 |
Om het eenvoudig te houden kunnen we stellen dat de noorderlichtkansen toenemen bij:
Voor het optreden en de intensiteit van het noorderlicht is het een voortdurend spel van combinaties van deze factoren. Het gaat te ver om voor alle mogelijke combinaties de noorderlichtkansen en -intensiteit in een tabel te gaan weergeven, temeer omdat de tijd van het jaar hierin ook een rol speelt, net als de historie van de voorbije uren en zelfs dagen. (Is het magneetveld van de Aarde onrustig na eerdere verstoringen?)
Ook de locatie waar je je bevindt (noorderlijker of zuidelijker) speelt een grote rol.
Voor de betere noorderlichtverwachtingen is het een constant wikken en wegen door ervaren noorderlichtgidsen. Zij zullen de data meermaals per dag opvolgen om een zo goed mogelijk gevoel te bekomen voor wat er verwacht kan worden. Maar dan nóg is het steeds een benadering.
Om toch enig gevoel te krijgen over gunstige of ongunstige omstandigheden, geven we graag enkele referenties mee:
Er zal bij een open en donkere hemel ter hoogte van de poolcirkel gegarandeerd intens noorderlicht volgen over een 40-tal minuten wanneer:
Er zal zelfs ter hoogte van de Noordkaap geen noorderlicht te zien zijn over 80 minuten wanneer:
Het wordt over een 70-tal minuten een twijfelgeval wanneer:
Verwachtingen die voor de langere termijn worden opgesteld, zijn deels mogelijk op basis van grootschalige gebeurtenissen op de Zon. Zoals de aanwezigheid van een coronaal gat, of een explosie uit zonnevlekken. Of net het ontbreken ervan.
Deze verwachtingen kunnen ons een ruwe indicatie geven over de potentie, maar uiteindelijk is het nog steeds wachten op wat er uiteindelijk in het L1 punt passeert.
Een positieve of negatieve Bz betekent een wereld van verschil, ook wanneer er een intense plasmawolk naar ons toekomt.
Op zoek naar een reis of een specifieke bestemming? Gebruik onderstaande zoekmachine.
Kom je er niet helemaal uit, neem dan contact op met ons op!
