Hoe fanatiek noorderlichtjager je ook bent, op zeker moment zal je toch naar binnen moeten. Bijvoorbeeld om te slapen of te eten. Of gewoon om op te warmen.
Gelukkig hebben we een aantal instrumenten ter beschikking, die ons dan kunnen helpen met het noorderlichtjagen.
Uiteraard raden we steeds aan om zoveel mogelijk tijd buiten in een open omgeving door te brengen, zodat je meteen ter plaatse bent wanneer het noorderlicht verschijnt of plots activeert.
Wanneer je tóch niet op wacht staat, bijvoorbeeld omdat het etenstijd is of je ligt in bed, dan kan een blik op de noorderlichtwebcams je heel veel leren. Heeft het zin om uit dat warme bed te komen en je naar een open omgeving te begeven? Of is het te bewolkt? Is het noorderlicht zwak of niet te zien?
Ook wanneer het op jouw locatie bijvoorbeeld nog bewolkt is, maar er op andere plaatsen met een webcam opklaringen aanwezig zijn, kan je alvast een idee krijgen over de noorderlichtactiviteit op het moment. En of een kleine opening in het wolkendek misschien al voldoende kan zijn.
Je kijkt via de webcams als het ware door een raampje naar de nachtelijke hemel, ergens in jouw buurt of op ongeveer dezelfde breedtegraad, om te weten wat er momenteel aan de hemel te zien is.
Hieronder vind je een aantal webcambeelden die kunnen laten zien waar er actueel noorderlicht aanwezig is. Houd er wel rekening mee dat het noorderlicht dat je op deze beelden ziet er intenser uitziet dan wat je met het blote oog zult waarnemen, net zoals op foto’s die van het noorderlicht maakt.
Sodankylä, Fins Lapland (67,4°NB):
Deze webcam staat in de buurt van Luosto, één van de meest geliefde Lapland bestemmingen van Arcticans. Ook als je je op een andere locatie in Lapland bevindt, kan deze webcam een bruikbare gids zijn.
Aangezien het in de zomerperiode, tussen begin april en half augustus, ’s nachts te licht is ten noorden van de poolcirkel, zullen de meeste webcams in die periode niet worden geüpdatet.
Magnetometers en magnetogrammen
Noorderlicht ontstaat wanneer elektrische geladen deeltjes in onze atmosfeer terechtkomen. Die elektrisch geladen deeltjes veroorzaken een magnetisch veld, volgens de Wet van Ampère die stelt dat een stroom doorheen een geleider, een veranderend magnetisch veld opwekt. Dit veranderende magneetveld verstoort het stabiele magneetveld van de Aarde. Hoe meer geladen deeltjes binnenkomen, bijvoorbeeld door een gunstige Bz of intense plasmawolk, hoe sterker de verstoring die de magnetometers zullen registreren. En hoe intenser het noorderlicht zal zijn, aangezien al die deeltjes zullen botsen met zuurstofatomen of stikstofmoleculen.
De verstoring van het aardmagneetveld kunnen we detecteren met magnetometers. Dergelijke magnetometers staan op diverse locaties, verspreid over onze planeet opgesteld. Zodra deze een plotselinge afwijking uit de rusttoestand registreren, is er een grote kans dat er op dat moment op die locatie intens noorderlicht te zien. Tenminste indien het helder is. Dit betekent ook dat er op plaatsen verderop noorderlicht kan worden waargenomen in de richting van de locatie waar de magnetometer staat opgesteld. De lokale magnetometer slaat immers niet uit wanneer er honderden kilometers verderop noorderlicht ontstaat. Dat zal pas gebeuren wanneer dat noorderlicht dichtbij wordt gegenereerd, zodat het veranderende magneetveld ‘voelbaar’ wordt.
Een zeer sterke uitwijking van een lokale magnetometer, betekent dat het noorderlicht zich zeer waarschijnlijk tot vele kilometers ten zuiden van die locatie aan de hemel zal verspreiden. Wat de kans groter maakt dat het noorderlicht vele honderden kilometers zuidelijker zichtbaar wordt. Uiteraard speelt ook de hoogte waarop het noorderlicht zich afspeelt hierin een groter rol.
Voor noorderlichtjagers zijn de magnetometers van bijvoorbeeld Sodankylä in Fins Lapland en Kiruna in Zweeds Lapland een goede waardemeter. Maar de meetgegevens kunnen dus zelfs tot in de Benelux een indicatie geven over de kans dat het noorderlicht tot daar aan de hemel kan worden waargenomen.
De toestand van het aardmagneetveld kunnen we aflezen uit zogenaamde magnetogrammen. Kleine afwijkingen in deze meetgegevens zullen doorgaans meteen in noorderlicht resulteren. Vooral de afwijking in de X-waarde is van belang. Een sterke uitslag betekent dat er zich op dat eigenste moment sterk noorderlicht aan de hemel afspeelt. Al dan niet achter wolken.
Magnetogram Sodankylä (Luosto):
Op veel websites en in vele apps wordt de Kp-waarde aangeprezen, maar wij hechter hier weinig waarde aan. De gemeten Kp is immers een maat voor de gemiddelde geomagnetische verstoring van de voorbije uren en zegt dus niets over het actuele moment, en al zeker niets over wat nog komt. De voorspelde Kp is een gissing, welke hooguit als een indicatie kan worden geïnterpreteerd.
Bovendien is Kp een maat voor de hele planeet. De lokale K-waarde kan sterk afwijken van de gemiddelde waarde. En daar komt ook nog eens bij dat verstoringen soms kort van duur en tóch intens kunnen zijn. Ook dat zie je niet duidelijk in de K- of Kp-waarde.
De actuele Bz en het verloop van Bz in de voorbije minuten en uren, geven je bijvoorbeeld een véél betere indicatie over de huidige en toekomstige noorderlichtactiviteit.
Op zoek naar een reis of een specifieke bestemming? Gebruik onderstaande zoekmachine.
Kom je er niet helemaal uit, neem dan contact op met ons op!
